Klienci często pytają co im radzimy czy wybór rat stałych czy malejących. Podpowiadamy czym się różnią oba warianty spłat i który będzie lepszym wyborem w konkretnej sytuacji.
Czy zdolność kredytowa pozwala na wybór rat malejących?
To pierwsze pytanie, które należy sobie postawić, gdyż w przypadku rat malejących (jak sama nazwa wskazuje), na początku okresu kredytowania raty są wyższe i dopiero z czasem maleją. Klient musi wykazać, że stać go w chwili obecnej właśnie na te wyższe raty. Jeśli zdolność kredytowa pozwala na swobodny wybór rodzaju rat, to wracamy do pytania, który wariant jest lepszy.
Różnica między ratami stałymi, a malejącymi
RATY MALEJĄCE
W wariancie kredytu z ratami malejącymi rata miesięczna kredytu składająca się z sumy rat kapitałowych i odsetek z miesiąca na miesiąc jest niższa, czyli maleje. Wynika to z faktu, iż kwota kredytu jaką mamy do spłaty (kapitał) jest rozłożona na określoną w umowie liczbę rat, a do niej doliczane są odsetki, które z miesiąca na miesiąc maleją ze względu na zmniejszanie się kwoty kapitału do spłaty.
Przykład :
Jeśli kredyt jest wzięty na 30 lat (360 rat miesięcznych), a kwota kredytu wynosi 360 tys.zł, to miesięczna rata kapitałowa będzie wynosiła 1 tys zł. Do tego doliczamy kwotę odsetek, która zależy z jednej strony od oprocentowania kredytu, a z drugiej od wartości bieżącego zadłużenia. W pierwszym miesiącu będzie liczona od całości kredytu, czyli od 360 tys. zł, a później co miesiąc od nieco niższej kwoty, gdyż zadłużenie spada o 1 tys. zł miesięcznie.
Sumując kwotę spłacanego kapitału, która jest stała (1 tys zł) i odsetki, które maleją otrzymujemy RATĘ MALEJĄCĄ.
- Kredyt w wysokości: 360 tys. zł
- Okres kredytu: 30 lat
- Odsetki: 2%
| Miesiąc | Kredyt do spłaty | Rata kapitałowa | Rata odsetkowa | Rata razem (malejąca) |
|---|---|---|---|---|
| 1 | 360 000 | 1 000 | 600 | 1 600 |
| 2 | 359 000 | 1 000 | 598 | 1 598 |
| 3 | 358 000 | 1 000 | 597 | 1 597 |
| 4 | 357 000 | 1 000 | 595 | 1 595 |
| 5 | 356 000 | 1 000 | 593 | 1 593 |
| … | … | … | … | … |
| 360 | 1 000 | 1 000 | 2 | 1 002 |
Jak widać w ostatniej kolumnie łączna rata kredytu z miesiąca na miesiąc maleje. W pierwszym miesiącu spłaty kredytu rata wynosi 1 600 zł, a w ostatnim już tylko 1 002 zł.
RATY STAŁE
W opcji kredytu z ratami stałymi przyjęte jest założenie, iż łączna rata kredytu (kapitał i odsetki) ma być przez cały okres kredytu niezmienna (stała).
Przykład :
W wariancie z ratami stałymi harmonogram kredytu jest tak skonstruowany, że rata kapitałowa, którą spłacamy co miesiąc, nie jest równa jak w przykładzie z ratami malejącymi, ale na początku jest mniejsza (731 zł) i z miesiąca na miesiąc rośnie (1 328 zł w ostatnim miesiącu kredytu). Jeśli dodamy do niej odsetki, które zawsze maleją (bo spada zadłużenie), to w sumie przy zastosowaniu odpowiedniej proporcji otrzymamy ratę, która co miesiąc będzie taka sama i wyniesie w tym przykładzie 1 331 zł.
| Miesiąc | Kredyt do spłaty | Rata kapitałowa | Rata odsetkowa | Rata razem (stała) |
|---|---|---|---|---|
| 1 | 360 000 | 731 | 600 | 1 331 |
| 2 | 359 269 | 732 | 599 | 1 331 |
| 3 | 358 538 | 733 | 598 | 1 331 |
| 4 | 357 804 | 734 | 596 | 1 331 |
| 5 | 357 070 | 736 | 595 | 1 331 |
| … | … | … | … | … |
| 360 | 1 328 | 1 328 | 2 | 1 331 |
Czyli w wariancie z ratami stałymi wolniej spłacamy kapitał, przez co ogólnie więcej płacimy odsetek, niż w wariancie z ratami malejącymi.
Porównując oba warianty okazuje się, iż w całym okresie kredytowania w przypadku:
- rat malejących zapłacimy 108 300 zł odsetek,
- rat stałych odsetki wyniosą 119 027 zł, czyli o ok. 10 tys. zł więcej.
Co się bardziej opłaca?
Mamy więc odpowiedź na podstawowe pytanie co się bardziej opłaca. Oczywiście, że raty malejące, bo szybciej spłacamy kapitał (tzn. tyle samo miesięcy, ale w szybszym tempie) przez co ogólnie mniej płacimy odsetek.
Dokonując jednak wyboru wariantu (raty stałe czy malejące) zawsze prosimy Klienta, aby się zastanowił jakie są Jego preferencje, aktualna sytuacja finansowa i plany na bliższą i dalszą przyszłość, a także na czym tak zwyczajnie najbardziej Mu zależy tzn.
- Czy chce mieć w pierwszym okresie kredytowania większe raty, czy też ma teraz inne potrzeby finansowe wynikające np. z założenia rodziny
- A może jest dopiero na początku swojej kariery zawodowej i wie, że z czasem jego dochody będą rosły, więc po co teraz decydować się na duże obciążenia
- Lub jest wręcz przeciwnie tzn. teraz zarabia bardzo dobrze i chce kredyt spłacić jak najszybciej, żeby np. pod koniec okresu kredytowania, gdy być może dochody będą już nieco niższe, nie mieć wciąż tak samo dużych obciążeń
- Czy potrafi sam się zmobilizować np. do systematycznego nadpłacania kredytu, bo jeśli tak to lepiej zdecydować się na raty stałe, ale nadpłacać sobie kredyt wg własnego uznania
- A może wie, że brak Mu silnej woli, ale chce jak najszybciej spłacić kredyt i woli być do tego zobligowanym obowiązującym harmonogramem, wówczas wybór może paść na wariant z ratami malejącymi.
W każdym przypadku warto się nad tym chwilę głębiej zastanowić, a nie kierować się wyłącznie samą różnicą w kosztach odsetek.
Jeśli bowiem wybierzemy wariant z ratami stałymi (czyli teoretycznie droższy), ale będziemy systematycznie dokonywać nadpłat, to odsetki, które zapłacimy w całym okresie kredytowania mogą być niższe, niż w wariancie z ratami malejącymi, gdzie nie będziemy nic nadpłacać.
Osobiście, gdybym miała wybierać wariant kredytu dla siebie wybrałabym wariant z Ratami Stałymi z opcją wygodnego nadpłacania – tak, aby mieć bufor bezpieczeństwa w postaci maksymalnie niskich rat obowiązujących mnie w każdym miesiącu i możliwość nadpłaty w każdej chwili, gdy tylko sytuacja finansowa mi na to pozwoli. Ale Ja to Ja – jestem osobą z charakteru zdyscyplinowaną i lubiącą mieć wybór. Każdy jest jednak inny.
O autorze
